Doanh nhân Nguyễn Sơn Hà - Ông tổ ngành sơn dầu Việt Nam

Ông sinh năm 1894 tại Hà Nội, quê gốc thuộc huyện Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội), trong một gia đình có 7 anh em. Sơn Hà là tên ghép chữ đầu của quê quán và nơi ông sinh ra. 
Doanh nhân Nguyễn Sơn Hà - Ông tổ ngành sơn dầu Việt Nam

Từ nhỏ, Nguyễn Sơn Hà đã được học cả chữ Nho và chữ Quốc ngữ nhưng do hoàn cảnh gia đình (ông mồ côi cha khi 14 tuổi), ông đã phải bỏ học để đi làm.
Trải qua thời gian dài học hỏi từ khi được nhận làm thư ký cho một hãng sơn của Pháp, đến năm 1917, Nguyễn Sơn Hà đã nắm được những công nghệ của ngành sản xuất sơn, đồng thời cũng tích cóp được nhiều kinh nghiệm trong quản lý và kinh doanh của người Pháp.
Tài sản lớn nhất khi khởi nghề là chiếc xe đạp ông tích góp mua hồi còn đi làm thuê. Ông bán chiếc xe đạp, lấy vốn mở cửa hàng quét sơn, vôi, quảng cáo, bán tranh bột màu và bắt đầu chế thử sơn dầu. Công cụ pha chế đầu tiên là mấy chiếc cối giã, cối xay bằng đá, nồi đất để trộn hóa chất và nấu thử. Qua một thời gian kiên trì, cuối cùng, mẻ sơn đầu tiên thành công, đóng hộp bán ra thị trường với thương hiệu “Resistanco”, tiếng Pháp có nghĩa là “bền chặt”. Hình ảnh về thương gia Nguyễn Sơn Hà bắt đầu từ đó.
Bà Ngọc Mùi – vợ ông kể lại, khi có một khách hàng người Pháp đầu tiên cầm hộp sơn đã khinh bỉ thốt lên “đồ hàng An Nam bẩn thỉu” lúc ấy ông rất tức giận. Sự tức giận đó biến thành một động cơ thúc đẩy ông miệt mài nghiên cứu từ ngày này qua ngày khác và cuối cùng, mẫu sơn hoàn hảo ra đời. Chất lượng sơn của ông đã chinh phục cả người tiêu dùng Pháp và Việt. Hơn nữa, giá thành sơn Resistanco rẻ hơn rất nhiều so với các loại sơn khác. Hãng Descous et Cabaud thấy sơn Résistanco đã có chỗ đứng trên thị trường nên nhận làm đại lý. Từ đó, sơn Résistanco bắt đầu được tiêu thụ khắp nơi trong nước.
Ba năm sau, năm 1920, người thanh niên hai mươi sáu tuổi quyết định xây dựng một cơ xưởng ở Lạch Tray (Hải Phòng) với diện tích 7000m2. Ông mở rộng sản xuất, sắm máy xay và các phương tiện hiện đại. Để chủ động nguồn nguyên liệu, ông mua đất ở Quảng Yên, Hải Ninh để trồng các loại cây nguyên liệu và cho đăng tuyển những thợ giỏi nhất, rồi mày mò nghiên cứu dùng các loại bột đá màu.
Những cố gắng của ông đã kết thành hàng loạt sơn tốt như sơn Resistanco A, B, dùng cho sơn xe đạp. Đặc biệt sơn Durolac dùng để sơn ôtô đã từng đoạt giải trong một cuộc triễn lãm tại Pháp. Bột đá xanh của mỏ đá Thanh Hóa đã được nghiên cứu thành một loại sơn tường rất bền và được khách hàng thời đó ưa chuộng. Ngay cả bã sơn ông cũng nghiên cứu để chế thành Colophan thay thế cho nhựa đường trong thời kỳ khan hiếm.
Sản phẩm sơn của ông Nguyễn Sơn Hà không chỉ được khách hàng trong nước tín nhiệm mà còn chinh phục được khách hàng ở nhiều nước trong khu vực. Từ Hà Nội, Huế, Hội An, Sài Gòn, sơn Resistanco vượt biên giới sang Phnom Penh, Viên Chăn, Xiêm… Sơn Resistanco được ưa chuộng đến mức làm không đủ bán. Luôn có loại sơn chất lượng cao, lại giữ được chữ tín với khách hàng nên hãng sơn của ông nổi tiếng khắp Đông Dương, được giới kinh doanh xưng tụng là ông tổ ngành sơn dầu Việt Nam.
Sự thành đạt của hãng sơn Resistanco và ông chủ Việt Nam Nguyễn Sơn Hà đã khiến cho người Pháp từ thái độ coi thường chuyển sang đề phòng, đối phó, o ép. Ông lập tức cân đối thu chi, hạ giá thành, tăng chất lượng sơn, đầu tư mạnh vào quảng cáo và kêu gọi tinh thần “người Việt dùng hàng Việt”. Bên cạnh đó, ông đãi ngộ nhân công rất hậu hĩ, trả lương cao, sòng phẳng và thu xếp chỗ ăn ở, sinh hoạt cho họ. Tiếp tục giữ chữ tín với khách hàng và tạo một hình ảnh doanh nghiệp hoàn hảo.
Sau một thời gian cạnh tranh căng thẳng, thương hiệu Resistanco không những không bị thua sút, mà ngày càng củng cố lòng tin nhiều hơn nơi khách hàng. Bản lĩnh và lòng quyết tâm của doanh nhân Việt Nam Nguyễn Sơn Hà đã làm giới kinh doanh nể phục. Resistanco là một trong những niềm tự hào của người Việt thời ấy
Xuất thân từ gia đình nghèo khổ, vốn có tinh thần dân tộc thừa hưởng từ đấng sinh thành. Ông Nguyễn Sơn Hà không chỉ chứng minh khả năng kinh doanh của người Việt mà còn thể hiện lòng yêu nước, thương đồng bào và những người công nhân của mình. Ngay trong thời điểm cạnh tranh quyết liệt nhất, ông bỏ tiền ra mua 41 căn hộ tại ngõ Sơn Lâm (Hà Nội), mỗi căn120m2 để thưởng cho những công nhân có nhiều đóng góp cho hãng. Hiện nay một số con cháu họ vẫn đang sống trong căn nhà ông tặng.
Khi phong trào truyền bá chữ quốc ngữ được phát động nhằm nâng cao dân trí, ông nhận làm hội trưởng ở Hải Phòng, vận động mọi người tham gia, ủng hộ. Ông đã xuất tiền mua giấy bút, hỗ trợ đời sống giáo viên. Thời điểm xảy ra nạn đói kinh hoàng năm 1945, ông đích thân đứng ra thành lập ban cứu đói, quyên góp cứu trợ đồng bào. Căn nhà 49 Lạch Tray (Hải Phòng), lúc nào cũng tấp nập người xay thóc, giã gạo, giao nhận gạo để chuyển tới các điểm phát chẩn. Trường Dục Anh ở 46 phố Lạch Tray, một điểm quy tụ trẻ mồ côi Hải Phòng, được xây dựng từ cái tâm của người thương gia nhân ái Nguyễn Sơn Hà.
Sau cách mạng tháng Tam, trong Tuần lễ vàng, Nguyễn Sơn Hà không những tích cực đóng góp tiền vàng mà còn vận động các nhà tư sản khác và nhân dân mọi tầng lớp tham gia. Riêng gia đình ông đã ủng hộ 105 lạng vàng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng ảnh và Mặt trận Việt Minh cấp giấy khen. Vào những ngày đầu của "Toàn quốc kháng chiến" (cuối năm 1946), doanh nhân như Nguyễn Sơn Hà đã tình nguyện hiến tài sản cho cách mạng.
Ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hải Phòng. Khi Pháp tấn công Hải Phòng, cả gia đình ông sơ tán lên chiến khu. Ở Việt Bắc, ông giúp Cục Thông tin Bộ Quốc phòng lúc đó làm vải nhựa cách điện với điện áp thấp, dùng cho kĩ thuật thông tin bằng cách đun nóng nhựa thông (hoặc nhựa trám) và dầu luyn rồi bôi lên vải diềm bâu. Không chỉ nổi tiếng với công việc làm sơn, Nguyễn Sơn Hà còn chế tạo được lương khô và thuốc ho. Ông đã chưng cất tinh dầu của lá cây khuynh diệp để chế ra một loại kẹo ngậm để chống ho gọi là "Pastille Valda" (tên do ông đặt) được Vệ quốc quân sử dụng. Ngoài ra, ông cũng tổ chức sản xuất giấy than, mực in lito, vải che mưa..., những sản phẩm rất hữu ích đối với Việt Minh trong hoàn cảnh lúc đó.
Cho đến những ngày cuối đời, ông vẫn còn nghiên cứu để sản xuất sơn máy bay. Tuổi đã cao, tay run và mắt không còn tinh anh nữa, lại thêm bệnh cao huyết áp, người thương gia danh tiếng ấy vẫn miệt mài cho công việc nghiên cứu của mình. Ông mất năm 1980.
Nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu đã tặng ông hai câu đối lúc sinh thời:
“Lấy hóa học người Âu, tô điểm cho sơn hà bởi tấm lòng son sẵn có
Dùng công nghệ đất Việt, đổi thay thời thế do bàn tay trắng dựng nên”.

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (ngày 13 tháng 10) năm 2006, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã truy tặng Nguyễn Sơn Hà cùng Bạch Thái Bưởi, Lương Văn Can, Trịnh Văn Bô danh hiệu Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu.


Trở về

Bạn cần tư vấn trực tiếp?

Hãy gọi cho chúng tôi:
0919839966

Hoặc gửi thông tin của bạn tại đây.
Dulux Viet Nam

CHÍNH SÁCH CÔNG TY

ĐỐI TÁC

THÔNG TIN CÔNG TY

QUY ĐỊNH KHÁCH HÀNG

Chia sẻ